به نام خداوند جان و خردمقدمه :‌    شك ،‌ گمان و يقين ؛ از جمله مسائل مربوط به حوزه معرفتند كه بشر پيوسته در زندگي با آن روبه روست . -    شكل حاصل اشتراك ميان معلومات و مجهولات است . -     گمان به قول مولانا همچون شيشه زرد و كبودي است كه انسان از پشت آن به حقايق و مسائل پيرامون  خويش مي نگرد . پيش چشمت داشتي شيشه ي كبود                 زان سبب عالم كبودت مي نمود        1329/1       بشكن آن شيشه كبود و زرد را                 تا شناسي گرد را و مرد را         3959/1-    و يقين بوستان آرامش و همنشيني با حقيقت است . -     انسان به لحاظ دو بعدي بودن وجودش – جسم و روح – گاهي در مسائل مادي و دنيوي دچار شك مي شود كه بايد به كمك ابزار «‌ حس و عقل »‌ آن را به يقين مبدل ساخت . و گاهي نيز درامور معنوي و ماوراء  طبيعي به شك و ترديدهايي مبتلا ميشود كه براي رفع آن ياري جستن از حواس و نيروي عقلاني نه تنها شكلي را حل نمي كند بلكه او را دچار سر گشتگي مي كند . اينجاست كه دو راه بيشتر در پيش رو ندارد :    1-    پاك ساختن چهره دل از غبار حس نفساني تا مغيبات غيبي در آن ،  صورت خويش را بنمايند و حقيقت حق جلوه گر شود ،‌ زيرا تا انسان در قيد خود باقي است خير و شر خود را هم درست تشخيص نمي دهد بلكه آنچه را كه خير اوست شر مي پندارد و آنچه را براي او مايه ي شر است خير گمان مي برد و بدين اشتباه به بيراهه مي آورد  . 2-     خود را به كسي كه اين راه را طي نموده است و گردنه هاي آن را پشت سر گذاشته بسپارد .