به لحاظ مفهوم آمايش سرزمين ايجاد تعادل بين سه عنصر انسان، فضا و فعاليت تعريف شده و مقوله آمايش، تلفيقى از سه علم اقتصاد، جغرافيا و جامعه شناسى است. ظهور رويكرد آمايش سرزمين در نظام برنامه ريزى كشور ماحصل ضرورت هايى بود كه از ديرباز در نظام برنامه ريزى احساس مى شد. اكنون كه بيش از ۳۰ سال از پيدايش اين ايده در نظام برنامه ريزى مى گذرد فرصت مناسبى است تا سه بار تجربه مطالعات آمايش در كشور به بوته نقد سپرده شود تا از اين طريق بررسى جايگاه آمايش سرزمين در نظام برنامه ريزى با توجه به الزامات عملياتى و قانونى موجود واقع بينانه تر صورت پذيرفته و زمينه تنظيم هر چه منطقى تر روابط ميان سطوح مختلف برنامه و تعيين جايگاه مناسب براى آمايش سرزمين به وجود آيد. آمايش سرزمين به عنوان بالادست ترين سند توسعه كشور از جايگاه خاصى در نظام برنامه ريزى كشور برخوردار است. اگر ابعاد مختلف برنامه ريزى و توسعه را در سطوح مختلف بررسى كنيم جايگاه آمايش سرزمين در نظام برنامه ريزى ايران به روشنى قابل تشخيص خواهد بود. علاوه بر روابط افقى كه در ارتباط ميان نظام برنامه ريزى و نظام اجرايى كشور در قالب سطوح مختلف برنامه (اعم از بلندمدت، ميان مدت، كوتاه مدت) وجود دارد، وجود ارتباطاتى عمودى در درون نظام برنامه ريزى كه جايگاه هر يك از سطوح برنامه را تبيين كرده و چگونگى تاثيرگذارى و تاثيرپذيرى اين سطوح را از يكديگر تشريح مى كند ضرورى است. بدون شناخت اين نوع از روابط درك كافى از نحوه عملكرد و وظايف مورد انتظار نظام برنامه ريزى نمى توان داشت. براساس تقسيم بندى چهار سطح برنامه ريزى را مى توان از هم تفكيك كرد.