دنده یا دسته دنده اهرمی است که در خودروهای جدید زیر فلکه فرمان قرار گرفته ولی در ماشین‌ها و باری‌های قدیمی در طرف راست راننده پهلوی فرمان واقع شده، عملش درگیر نمودن دنده‌های مختلف درون جعبه‌دنده است که به خودرو سرعت‌های گوناگون می‌دهد یا مشخص می کند که خودرو به جلو برود یا به عقب.به هنگام روشن کردن خودرو بایستی دسته دنده در وضعیت خلاص باشد (یا پدال کلاچ فشرده باشد). گذاردن دسته دنده در وضعیت خلاص، دنده‌های جعبه دنده را از درگیر بودن با هم خارج می کند. نشانه خلاص بودن دنده ها اینست که دسته دنده در حدود چند سانتیمتر به راست و به چپ بازی نماید (در خودروهای دنده‌دستی که دسته روی فرمان است، به بالا و پایین بازی کند).موتورسیکلت و دوچرخهدر موتورسیکلت‌ها معمولاً دنده در کنار رکاب چپ و زیر پا جاسازی می‌شود. در دوچرخه‌های دنده‌ای دنده معمولاً در یکی از دسته‌های دوچرخه جا دارد. در خودروها معمولا 2 نوع دنده وجود دارد دنده معمولی (دستی) و دنده اتوماتیک . در خودروهایی که به دنده اتوماتیک مشهور هستند جابجایی و تعویض دنده ها از سنگین به سبک و بلعکس توسط دور موتور و فشار روغن داخل جعبه دنده انجام می گیرد .بخ طوریکه بعد از قرار دادن خودرو در دنده مناسب و فشار بدال گاز خودرو حرکت میکند و بافشار بیشتر بر روی بدال گاز ( در حال حرکت ) 1 دنده به عقب یعنی معکوس تغییر حالت میدهد البته در خودروهای قدیمی 1 سیم کمکی از بدال گاز به جعبه دنده متصل گردیده که عمل برگرداندن دنده از سبک به سنگین را کمک میکند . البته من فقط این سیم را در خودروهای قدیمی آمریکایی دیدم و فکر میکنم علت وجود این سیم دور بالای موتور و فشار زیاد روغن در جعبه دنده بوده که با هر فشار کوچکی بر روی گاز دنده عوض نشود و فقط در صورت فشار گاز به طور کامل این عمل انجام گیرد .  دنده ماشیندنده ماشین چگونه کار می‌کند؟تا به حال پشت فرمان ماشین نشسته اید؟ پیش دست راننده چطور؟ همیشه اولین سوالی که برای بچه‌ها در این موقعیت پیش می‌آید این است که چرا راننده مجبور است مدام دنده عوض کند؟ چرا نمی شود فقط با بیشتر گاز دادن، تندتر رفت؟اگر کمی درباره دنده بدانید، سوال هایتان هم کمی پیشرفته تر می‌شود. ممکن است از خودتان بپرسید وقتی در دنده عوض کردن اشتباه می‌کنید، آیا دنده‌ها خرد می‌شوند یا اینکه وقتی کلاچ را زود رها می‌کنید یا دیر کلاچ می‌گیرید، سر و صدایی که می‌شنوید از کجا می‌آید. آیا ممکن است در اثر رانندگی اشتباه، دنده‌ها خراب شوند؟