نابغه‎ ها در چه خصلتي مشترك ‎اند؟ البته همه‎ آن‎ها با خلاقيت بسيار به دستاوردهاي عظيمي دست يافته‎ اند، ليكن از نظر ساير خصوصيت‎ها تفاوت‎‎هاي چشمگيري ميان آنان ديده مي‎شود. اسحاق نيوتون، غالباً پرخاشگر و بد خلق بود، در حالي كه چارلز داروين مردي مهربان و با محبت بود كه كمتر كسي از او مي‎ رنجيد. آلبرت اينشتين معمولاً خوش برخورد و هميشه مايل به بحث درباره كارهاي خود بود و دوستانش او را در زمينه‎ نوازندگي ويلن فرد قابلي مي‎ دانستند و تحسين مي‎كردند، اما مايكل فاراده در لاك خودش بود و علاقه‎اي به گفت ‎و گو درباره‎ كارهاي علمي خود نداشت، مگر آن كه در آن زمينه به نتيجه‎ قطعي رسيده باشد. پيشينه‎ خانوادگي نوابغ نيز با يكديگر تفاوت دارد. خانواده‎ چارلز داروين بسيار ثروتمند بودند، ولي خانواده‎ مايكل فاراده تنگدست به شمار مي ‎آمدند به طوري كه وي به علت فقر در سن سيزده سالگي مجبور به ترك تحصيل شد. وي در مغازه صحافي به شاگردي پرداخت و خوشبختانه استاد وي اجازه داد تا به مطالعه‎ كتاب‎هايي كه صحافي مي‎كند بپردازد. موتزارت جوان در كودكي نيز نظير پدرش به آموزش موسيقي مشغول شد و پدرش موسيقي‎دان و معلم موسيقي بود كه در مورد فرزندش نقشه‎ هاي جاه طلبانه ‎اي در سر داشت. چنان كه ديديم جان استوارت‎ميل متفكر جامعه ‎شناس و سياستمدار قرن نوزدهم نيز زير نظر پدرش جيمز ميل آموزش مي ‎ديد كه وي نيز به نوبه‎ خود مردي فاضل اديب به شمار مي‎آمد و دلش مي‎ خواست كه فرزندش دنباله رو كارهاي او باشد. تعداد اندكي از نوابغ هم خود مربي خويشتن بوده ‎اند و كمتر از ديگران كمك گرفته ‎اند. يكي از اين افراد، جورج استفنسون بود كه به عنوان مهندس بزرگ راه آهن مشهور است. استفنسون در استفاده از لكوموتيو بخار براي راه آهن نقش بزرگي بازي كرد و باعث شد كه در حمل و نقل مسافر و كالا، انقلاب عظيمي پديد آيد. چنان كه مي‎دانيم او هرگز به مدرسه نرفت و تازه بعد از آن كه به سن هيجده سالگي رسيد و به عنوان كارگر معدن استخدام شد، توانست معلم خصوصي بگيرد و به سوادآموزي بپردازد.