الف- قشرهاي اشرافيتهمه چيز چون بسيار شود خارو ارزان گردد مگر علم و دانش كه هر چه بيشتر شود عزيزتر باشد                         (مثل چيني ) به دليل قلت منابع در عصر پارتي. و از آنجا كه در دوره دوم عمر سلاطين اين سلسله پيوستگي هاي ناگزيري در ميان جوامع عصر اشكاني و ساساني وجود داشته، لذا اشاره به منابع موجود در موارد متعددي مي تواند راه گشاي محققان باشد به طوريكه معلوم است، برخي از كتيبه هاي عصر ساساني به توصيف اقشار اشرافي پرداخته اند. كه با توجه به قرب زمان با اشكانيان انتظار مي رود كه نمونه اي از ادوار اخير عهد اين سلسله نيز باشد . البته در اين كتيبه ها اشرافيت مورد بررسي قرار گرفته نه شخصي خاص و يا اعيان از جمله : در كتيبه شاپور اول در حاجي آباد به توصيف تيراندازي شاه در برابر بزرگان و شهرداران شاهزادگان و آزاتان مي پردازد . و در كتيبه نرسي در پايكولي فهرست بزرگان و دسته هواداران نرسي كه از او پشتيباني مي كرده اند آمده است . واژه هاي شهرداران ، شاهزادگان و بزرگان و كدك خدايان به وضوح ذكر شده است . همچنين كتيبه نرسي از دژي كه با موافقت شهرداران، بزرگان و آزاتان ذكر شده است . و بر روي هم طي شش سال ساخته شده ياد كرده است . در فهرست اعضاي دربار اردشير اول و شاپور اول از شهرداران ، شاهزادگان ، بزرگان و آزاتان سنگ نبشته هاي ساساني ترتيبات زير را به ما ارائه مي دهند : 1- شاهان ،   2- شاهزادگان ،    3- بزرگان و اعيان ،   4- آزادان و نجيب زادگان ، تا پايان عصر ساساني اين سلسله مراتب به چشم مي خورد  . پومپوپس تروگوس در توصيف رسوم پارتيان مي گويد : نزديكتر از همه به قدرت شاهي طبقه منفصل بزرگان بودند كه آنان فرماندهان سپاهشان را در روزهاي جنگ و فرمان روايانشان را در روزهاي صلح از ميان ايشان مي گرفتند . لوسيوس آنايوس ، سنكا فيلسوف نمايشنامه نويس وسياستمدار رومي متوفي 65 . م . از اشراف و بزرگان پارتي به عنوان شريفترين طوايف ياد كرده است كه مي توانند به معني « بزرگان » محسوب شوند . اين مطلب در درك و فهم « طبقه منفصل بزرگان » راهگشا خواهد بود . « آزاتان و آزادان همانا شاهان فرودست و اشراف و ديوانيان دستگاه شاهي و خانواده ايشان بودند » . بزرگاني كه در شمار سه قشر از اشرافيت بودند يعني واسپوهران و فرمانروايان پادشاهيها و استانهاي كشور ، نجيب زادگان و اعيان و كارگزاران دولتي در واقع « انجمن پادشاه » را تشكيل مي دادند و حق داشتند برابر با نظام « تقدم » در انجمن سخن بگويند . هر يك از اين اقشار داراي جايگاه ويژه اي بودند كه به درجه اشرافيت آنها بستگي داشت . دربار اشكانيان ارمنستان  و ساسانيان از اين لحاظ مشابه به دربار پارتيان بوده است . يكي از روسم دربار پارتي و ساساني حق پوشيدن افتخار آميز « تياري » بود كه دارنده آن مي توانسته بر خوان پادشاه نشيند و او را اندرز دهد و در انجمن هاي پادشاهي سخن بگويد . هر يك از بزرگان نشان ويژه اي كه نماينده قشر او بود داشته است . اين اشراف هر يك جايگاه ويژه اي كه اهميت آن به دوري و نزديكي با تخت پادشاه بوده داشته است  . در سپاه پارتي به « اعضاي آزاد جامعه » كه وابسته « نجيب زاده خاصي » بودند و شايد هم به هزينه اين نجيب زاده مسلح مي شد و نگهبانان شخصي او در جنگاور – بردگان حرفه اي تربيت يافته اي تشكيل مي دادند نيز اشاره شده است  .پس دربار پارتيان از نظر آداب و رسوم مشابه دربار اشكانيان ارمنستان بوده است . عده اي برخي رسوم را يادگار دوره سلوكي دانسته اند اما به قول بيكرمان مردم انطاكيه نامهاي مسخره آميزي به سلوكيان مي دادند مثل بيني دراز و شم دار كه نظر مزبور رد مي شود  .