بسم الله الرحمن الرحيم بحث ما درباره تعليم و تربيت در اسلام است . تعليم و تربيت ، بحث‏ ساختن افراد انسانها است . يك مكتب كه دارای هدفهای مشخص است و مقررات همه جانبه‏ای دارد و به اصطلاح سيستم حقوقی و سيستم اقتصادی و سيستم سياسی دارد ، نمی‏تو اند يك سيستم خاص آموزشی نداشته باشد . يعنی‏ مكتبی كه می‏خواهد در مردم طرحهای خاص اخلاقی ، اقتصادی و سياسی را پياده‏ كند بالاخره اينها را برای انسانها می‏خواهد ، اعم از اينكه هدف، فرد باشد يا جامعه ، كه اين خود مسأله‏ای است ، كه در همين جا بايد بحث بشود . اگر هدف ، جامعه باشد ، بالاخره اين افراد هستند كه به وسيله آنها بايد اين طرحها پياده شود . افراد بايد آموزش ببينند و طوری پرورش پيدا كنند كه همين طرحها را در اجتماع پياده كنند . و اگر هدف فرد باشد نيز ] بديهی است كه آموزش و پرورش افراد  ضروری است ] . در اسلام ، هم اصالت فرد محفوظ است و هم اصالت اجتماع ، يعنی فرد خودش خالی از اصالت نيست . پس بالاخره طرحی و برنامه‏ای برای‏ ساختن فرد وجود دارد ، اعم از اينكه فرد را بايد ساخت برای طرحهايی كه‏ برای اجتماع و جامعه است - و اين طرح و برنامه را به عنوان مقدمه ساختن‏ اجتماع در نظر بگيريم - يا فرد را بايد ساخت از اين نظر كه هدف ، ساختن‏ افراد است ، و يا از يك نظر جمعی فرد بايد ساخته بشود ، هم از آن جهت‏ كه بايد مقدمه‏ای و ابزاری برای ساختن اجتماع باشد و هم از نظر اينكه‏ خودش هدف است . اينجاست كه ما بايد با اصول تعليم و تربيت اسلامی آشنا بشويم . اولا آيا اسلام برای مسأله تعليم به عنوان آموزش دادن و آگاهی دادن اهميتی‏ قائل است يا نه ؟ و به عبارت ديگر آيا اسلام عنايتی به پرورش عقل و فكر انسان دارد يا چنين عنايتی ندارد ؟ اين همان مسأله علم است كه از قديم‏ ميان علما مطرح بوده ، هم اصل مطلب كه اسلام دينی است كه به علم دعوت‏ كرده است ، و هم خصوصيات آن كه آن علمی كه اسلام به آن دعوت كرده است‏